Zehir : İnsan vücuduna girdiklerinde organların yapısını ve çalışmasını bozan maddelere zehir denir. Vücuda girmesi ile çeşitli belirtilerin ortaya çıkması ise zehirlenmedir.
Temel nedeni bilgisizlik ,dikkatsizliktir. Besinleri yanlış kullanma , intihar, temizlik kurallarına uymama vb. zehirlenmede etkendir.
1- SOLUNUM YOLU İLE OLAN ZEHİRLENME VE İLKYARDIM :
Egzost gazı, bütan gaz ( şofben ,tüpgaz ), havagazı, odun ve maden kömürü gazları, kimyasal maddelerin yanmasıyla ortaya çıkan gazlar solunum yolu ile zehirler.
Kandaki oksijenin yerine geçer. Kanın oksijen taşıma özelliği ortadan kalkar. Bu nedenle vücut oksijensiz kalır ve önce beyin etkilenir.
Belirtileri : Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, halsizlik, terleme, kulaklarda uğultu ve çınlama, solunum zorluğu, görme bozukluğu, konuşma güçlüğü, bilinç azalması , hareket edememe, kendinden geçme olur. Daha sonra felç hali, koma ve ölüm görülür.
İlkyardım : Kazazede hemen temiz havaya çıkarılır. Suni solunum yapılır. Sıkı giysiler gevşetilir ve çıkarılır. Yüzüne ve göğsüne soğuk su ile masaj yapılır. Şoka girmesi önlenerek hemen hastaneye götürülür. Solunum yolu ile zehirlenenler hastaneye sedyesiz iki kişi ile taşınır.
2- SİNDİRİM YOLU İLE ZEHİRLENME VE İLKYARDIM :
Bozuk yiyecekler , konserve, ilaçlar, asit-baz, alkol, uyuşturucular, pas siliciler, cam siliciler, çamaşır suyu vb. yenmesi ile sindirim yolu ile zehirlenme olur.
Belirtileri : Bulantı, kusma, karın ağrısı, görme bozukluğu, yutma güçlüğü, kaslarda kasılma, ateş, ishal ve şok görülür.
İlkyardım : Zehirlendiği anlaşılan kişi ilk 2 saat içinde hemen kusturulmalıdır. En iyi yöntem parmakla dilin arkasını uyarmaktır. Hasta kustuktan sonra bol su, süt ve ayran içirilir. 2-3 saat geçmişse kusturmanın da faydası yoktur. Kana karışmıştır, böyle durumlarda bol su ve müshil ilacı içirilir. Hemen hastaneye götürülür.
Asit –baz içenler hiçbir zaman kusturulmaz; bol su ve ayran içirilir.
3- DERİ YOLUYLA ZEHİRLENMELER VE İLKYARDIM :
Tarım ilaçları, zehirli hayvan ısırmaları ve arı-böcek sokmaları ile olmaktadır. Maske ve eldiven kullanmadan tarım ilaçları ile ilaçlama yapılırsa cilt yolu ile zehirlenmeler ortaya çıkar.
Belirtileri : Ciltte kızarma, yanma ve kaşıntı olur. Ayrıca diğer bazı genel zehirlenme belirtileri de görülür.
İlkyardım : Bu tür zehirlenmelerde deri bölgesi akan su altında bir süre tutulur ve sabunlu su ile iyice yıkanır.Zehre bulaşmış elbiseler hemen çıkarılır. Bol süt ve tuzlu ayran içirilir.
|
